Haagse
Historie >

Hét platform voor al je vragen
over de geschiedenis van Den Haag

Haagse Gouden Eeuw - Lezingen met rondleiding, wandeling of workshop

  • Cosmotheoros
    Christiaan Huygens
    en de 17de eeuwse ruimtereis

    13 juni 2019

    Huygens' Hofwijck, Westeinde 2, Voorburg

    Na koffie in de Oudhollandse Keuken volgt in de Pronkzaal de lezing. Aansluitend is onder leiding van een gids museumbezoek mogelijk.

    De wis- en natuurkundige Christiaan Huygens deed belangrijke ontdekkingen bij zijn onderzoek naar het heelal. Dankzij het gebruik van de juiste lenzen kon hij de planeet scherper waarnemen. Als gevolg daarvan concludeerde hij dat de planeet een ring had en ontdekte hij een maan in de baan rond Saturnus. Tegen het einde van zijn leven werkte Huygens aan het manuscript ‘Cosmotheoros’ - ‘de beschouwer van de kosmos’ - waarin hij zijn denkbeelden ontvouwde over de bouw van het heelal en de bewoonbaarheid van de hemellichamen. Hij speculeerde zelfs over buitenaards leven. In de lezing wordt ingegaan op Christiaans wetenschappelijke prestaties. In het bijzonder op ‘Cosmotheoros’, zijn laatste werk dat hij grotendeels op Hofwijck schreef.

    Spreker:
    Peter van der Ploeg, directeur Huygens’ Hofwijck

    Ga naar de website

  • Vrijmetselarij en VOC in Azië
    Netwerk en internationale handel

    16 juni 2019

    Vrijmetselarij Museum, Javastraat 2b

    Na de lezing is er gelegenheid om de tentoonstelling te bezichtigen.

    De rol van de VOC in de internationale handel is bekend, maar de band tussen de vrijmetselarij en de Compagnie bleef tot voor kort onbelicht. De vrijmetselarij is een inwijdingsgenootschap, voortgekomen uit een samenspel van sociale en politieke ontwikkelingen in Engeland in de 17de eeuw. De Nederlandse Grootloge werd opgericht in 1735 en stichtte vanaf 1757 loges (plaatselijke verenigingen) in de handelsposten in Nederlands-Indië, India, Ceylon, Japan en China. Behalve hun gedachtengoed, lieten de vrijmetselaars ook een specifieke materiële cultuur na. Leden die in dienst van de VOC naar Azië reisden, bestelden er prachtig lakwerk en porselein voor hun loges. Deze kostbare objecten waren voorzien van symbolische decoraties uit de ‘geheime’ rituelen.
    Spreker:
    Andréa Kroon, historica en gastconservator

    Ga naar de website

  • De politieke rol van
    de Gebroeders De Witt

    17 augustus 2019

    Lezing: Haags Historisch Museum, Korte Vijverberg

    Rondleiding:
    rondleiding Museum de Gevangenpoort, Buitenhof

    De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd bij de Vrede van Münster (1648) een soevereine staat, maar de binnenlandse politieke macht was daarmee niet rotsvast gevestigd. Tijdens de Republiek woedde een doorlopende strijd over de politieke machtsverdeling. Lag die macht bij de Staten van de Gewesten, bij de Staten-Generaal, bij de Hollandse Steden, de landsadvocaat of bij de stadhouder? Telkens ontstonden heftige vetes tussen verschillende groepen die bovengenoemden steunden. Deze groepen, facties genoemd, streden op basis van de volgende tegenstellingen: lag de macht bij een soort monarch (prinsgezinden) of lag die bij de Staten (regenten)? Welke religieuze groepering was leidend: de Arminianen (rekkelijken) of de Gomaristen (preciezen)? Heeft de handel de beste positie (kooplieden en regenten) of de militairen en aristocraten (prinsgezinden)? De vraag daarbij was steeds: wie zou die strijd op welke wijze winnen, m.a.w. wie kreeg de politieke macht en wat was de rol daarin voor de gebroeders De Witt? Spreker:
    Marcel Nonhebel, oud-docent Geschiedenis VO

    Ga naar de website

  • Hofstede Lezing:
    Constantijn Huygens

    01 september 2019

    Lezing:Museum Swaensteyn, Voorburg

    Na de lezing volgt bezoek aan Huygens' Hofwijck.

    In het theaterstuk ‘Het feestelijk Bestaan van Jacob Westerbaen (oktober 2019) en vooraf in deze lezing wordt de literaire vriendschap belicht van Huygens, Cats en Westerbaen. Ze wisselden niet alleen hun gedichten uit, maar ook bloemzaden voor hun tuinen. Huygens gaf Westerbaen menig poëtisch advies, in ruil voor fruitstekjes en deskundige tuinadviezen. Omgekeerd liet Westerbaan een kooi met duiven op Hofwijck bezorgen. Zij schreven alle drie een hofdicht over hun paradijselijke woonstede. In 1652 publiceerde Huygens zijn lofzang op ‘Hofwijck’. In 1654 verscheen het daarop geïnspireerde ‘Arctoa Tempe, Ockenburgh’ van Westerbaen. Een jaar later volgde Cats met ‘Ouderdom en Buyten-Leven’ op Sorghvliet.

    Spreker: Ineke Huysman, historica

    Ga naar de website

  • Het Haagse liefdesverhaal
    van Jan Steen

    19 september 2019

    Paulus Potterhuis, Dunne Bierkade 17

    Na de lezing in het Paulus Potterhuis volgt een rondleiding in het Jan van Goyenhuis en het huis van Jan Steen.

    Het verhaal over Jan Steen en zijn vrouw Margriet wordt verteld op de Dunne Bierkade, in het huis van Jan van Goyen, de vader van Margriet. Hun leven past in de sfeer van de Gouden Eeuw, toen zowel extreme welvaart als armoede, ondernemerssucces en -falen grote gevolgen hadden voor het persoonlijk leven. Tijdens de lezing wordt het geheim ontrafeld van een schilderij waarop het huwelijksaanzoek van Jan Steen is afgebeeld. Ook wordt het doek ‘De familie van Jan van Goyen’ van Jan Steen besproken. Het tafereel lijkt nauw verbonden te zijn met het Jan van Goyenhuis, waar landschapsschilder, speculant en ondernemer Van Goyen tevens zijn atelier had. Het lijkt te passen in het genre interieurstukken. Maar is dat wel zo? Wat wil Steen met dit schilderij zeggen?
    Spreker: Wimmie Hofstra, directeur Buitenmuseum

    Ga naar de website

  • Oranje Nassau
    aan de Dunne Bierkade

    22 september 2019

    Paulus Potterhuis, Dunne Bierkade 17

    De lezing wordt gecombineerd met een bezoek aan het Paulus Potterhuis, het Jan van Goyenhuis en het Van Balckeneynde Huis.

    Tussen de Hollandse meesters die hier gewoond hebben en het huis van Oranje-Nassau bestaat een opvallend verband. De panden liggen aan de gracht die prins Maurits 400 jaar geleden heeft laten graven ter verdediging van het dorp Den Haag. De stadstimmerman Van Balckeneynde bouwde talloze paleizen voor Frederik Hendrik en Amalia van Solms. De paleiszalen werden vervolgens door zijn schoonzoon Paulus Potter gedecoreerd. En Jan Steen schilderde meerdere feestdagen, onder meer Prinsjesdag en de geboortedag van prins Willem III van Oranje-Nassau. Ook in de schilderijen van Jan van Goyen zijn talloze verwijzingen naar Oranje-Nassau te vinden. De lezing belicht tal van schilderijen en gebouwen die verband houden met Oranje-Nassau.
    Spreker: Wimmie Hofstra, directeur Buitenmuseum

    Ga naar de website

  • Oud-Hollandse tegelcollectie
    Van Balckeneyndehuis

    28 september 2019

    Van Balckeneyndehuis, Dunne Bierkade

    Na de lezing en de rondleiding kan men deelnemen aan de workshop ‘tegels beschilderen’.

    De keuken is een van de blikvangers van dit 17de eeuwse grachtenpand. Naast de plavuizen vloer, het fornuis, het koperwerk, de waterpomp en het eikenhouten plafond, zijn de handbeschilderde wandtegels het meest in het oog springend. Een van de tegelvelden toont diverse kinderspelen. Een andere cluster pronkt met exotische bloemmotieven. Daarnaast is er een veld te zien met Spanjaarden en modieus geklede figuren, een bijbelse tegel en een cluster landschapstegels. Tegelwanden met taferelen zijn een sprekend voorbeeld van de ontwikkeling van de Hollandse tegel vanaf het moment dat Hollandse pottenbakkers op grote schaal tegels produceerden. De tegelcollectie uit de keuken van het Van Balckeneynde Huis wordt onder de loep genomen. Hoe Hollands zijn deze tegels? En hoe kwam deze collectie tegels tot stand?
    Spreker: Wimmie Hofstra, directeur Buitenmuseum

    Ga naar de website

  • Dierenschilder Paulus Potter
    in Den Haag

    04 oktober 2019 00:43

    Paulus Potterhuis, Dunne Bierkade 17

    Lezing en rondleiding in het Paulus Potterhuis

    Ter gelegenheid van 4 oktober-werelddierendag, wordt aandacht besteed aan Paulus Potter, de beroemdste dierenschilder van Den Haag. Tijdens de bloeiperiode van de Gouden Eeuw woonde hij een aantal jaren op de Dunne Bierkade. Hier voltooide hij ‘De Stier’. In die tijd is ook ‘De straf van de jager’ geschilderd, waarbij een schokkend tafereel zich voordoet: prooidier en jager zijn van functie gewisseld. Tal van rijke ondernemers en bestuurders kwamen in het atelier van Paulus Potter om werk te bestellen. Ook de hofhouding van Amalia van Solms kwam er over de vloer. Deze presentatie/rondleiding belicht de Haagse tijd van Paulus Potter.
    Spreker: Wimmie Hofstra, directeur Buitenmuseum

    Ga naar de website

  • De geschiedenis van de VOC
    en het schip 'Losduyne'

    12 november 2019 00:49

    Bibliotheek Loosduinen, Loosduinse Hoofdstraat

    De lezing wordt illustratief ondersteund door een vitrine-tentoonstelling.

    Vanaf 1659 werden de fluitschepen ‘Vollenhoven’ en ‘Losduyne’ ingezet voor de VOC-vaarten. De fluit was een smal schip met drie masten en vlakke bodem, maar groot genoeg om de Aziatische wateren te kunnen bevaren. Het schip ‘Losduyne’ voer bij een vloot van 10 schepen onder commando van Jacob Cauw. Op 12 augustus 1661 kwam de vloot aan bij Fort Zeelandia. De ‘Losduyne’ bleef lange tijd in het gebied tussen Batavia en China varen, maar keerde via Kaap de Goede Hoop terug nadat thee en specerijen in Ceylon waren ingeladen. Het fluitschip maakte nog een tweede retourvaart naar het verre Oosten. Op 20 september 1672, tijdens de terugvaart op de Ganges, verging het schip en is het grootste deel van de kostbare lading verloren gegaan.
    Spreker: Jacques Moerman, historicus

    Ga naar de website

Foto's Vredespaleis

  • >

Voorjaars­nummer

Haagse Gouden Eeuw-editie 2019

Over kunst, wetenschap, macht en moord in de Haagse 17de eeuw. Los bij de boekhandel te verkrijgen, maar jezelf abonneren is veel makkelijker en goedkoper:

4 edities voor € 24,50 p.j.

Den Haag in 1560

Vind het antwoord hier
>

Vandaag uitgelicht:

Vrienden van de Hofvijfer

Wij zijn trots op wat wij sinds onze oprichting in oktober 2010 al hebben gerealiseerd. Onze missie is oa het belichten van de schoonheid en veelzijdigheid van de Hofvijver en omgeving en het organiseren van activiteiten ...